Followers

Saturday, 19 October 2019

දේශීය පාරම්පරික වී ප‍්‍රභේද නාමකරණය කෙරේ

දේශීය පාරම්පරික වී ප‍්‍රභේද නමයක් නිවැරදිව නාමකරණය කෙරේ

 




(ක‍්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර)
දේශීය පාරම්පරික වී ප‍්‍රභේද නමයක් නිවැරදිව නාමකරණයකර, ගොවීන්ට හඳුන්වා දීමේ විද්වත් සභාවක් ඊයේ (ඔක්තෝබර් 17), කොළඹ හෙක්ටර් කොබ්බෑකඩුව ගොවි කටයුතු පුහුණු සහ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ දී පැවැත්විණි.
 

විද්වත් සභාව සංවිධානයකර තිබුණේ, හෝමාගම, කටුවාන පාරේ ‘පාරම්පරික බීජ හා ගොවි උරුමයන් සුරැුකීමේ ව්‍යාපාරය’ වෙනුවෙන් පී. ගුරුසිංහ මහතා විසිනි.
 

දේශීය පාරම්පරික වී ප‍්‍රභේද වගා කිරීමේ ක්ෂේත‍්‍රයේ ගොවි සංවිධාන නියෝජනය කරමින්, උතුරුමැද පළාතේ ප‍්‍රධාන සංඝනායක මහාමාන්කඩවල පියරතන හිමියන්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රී අතුරලියේ රතන හිමියන්, මතුගම සෙනවිරුවන්, කවුඩුල්ලේ ජයතිස්ස ඇතුළු ගොවි ක‍්‍රියාකාරිකයන් ද, කාර්මික තාක්ෂණ ආයතනයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් සහ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය සිරිමල් පේ‍්‍රමකුමාර, උද්‍යාන භෝග පර්යේෂණ ආයතනයේ ආචාර්ය ඩබ්ලිව්. එල්. ඞී. සමරසිංහ, ශ‍්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය එම්. ඒ. ඞී. ප‍්‍රශාන්ත, ආචාර්ය පහන් ගොඩකුඹුර ඇතුළු පර්යේෂකයන් ද, පේරාදෙණිය ගන්නෝරුවේ පැලෑටි සහ ජාන සම්පත් මධ්‍යස්ථානයේ නිලධාරීන් මෙන්ම හෙක්ටර් කොබ්බෑකඩුව ගොවි කටයුතු පුහුණු සහ පර්යේෂණ ආයතනයේ පර්යේෂණ නිලධාරීන් ද විද්වත් සභාවට එක්ව සිටියහ.
 

ගොවීන්ගේ හඳුන්වාදීම් අනුව තෝරා ගෙන, ප‍්‍රභේද නිවැරදිතාවය විද්‍යාත්මකව සහතික කළ වී ප‍්‍රභේද නමයක ‘බිත්තර වී’ ගොවීන්ට බෙදා දීම ද මෙහි දී සිදු විය.
 

ඒ අනුව ප‍්‍රභේද නිවැරදිතාවය සහතික කළ පාරම්පරික වී වර්ග මෙසේ ය.
 

01-හේරත් බණ්ඩා-රතු සහල්/මාස-හතර-හතර හමාර-නාමකරණ අංකය-ACC⌗006421
 

02-සූදුරු සම්බා-මාස-හතර-හතර හමාර
 

03-කලූ හීනැටි-මාස-හතර-හතර හමාර-නාමකරණ අංකය-ACC⌗006713
 

04-කුරුලූ තුඩ-මාස-හතර-හතර හමාර-නාමකරණ අංකය-ACC⌗005416
 

05-පච්චපෙරුමාල්-මාස-තුන හමාර-හතර-නාමකරණ අංකය-ACC⌗005549
 

06-මඩතවාලූ- මාස-තුන හමාර-හතර- -නාමකරණ අංකය-ACC⌗012391 
 

07-මුරුංගාකායම්-මාස-තුන හමාර-හතර- -නාමකරණ අංකය-ACC⌗006280 
 

08-පොක්කාලි- මාස-තුන හමාර-හතර- -නාමකරණ අංකය-ACC⌗004160 
 

09-සුවඳැල්- මාස-තුන හමාර-තුන- නාමකරණ අංකය-ACC⌗013300
 

දේශීය පාරම්පරික වී ප‍්‍රභේද නිවැරදිව නාමකරණය කර ව්‍යාප්ත කිරිමේ වැඩ පිළිවෙල දිගට ම පවත්වා ගෙන යන බව විද්වත් සභාවේ දී ප‍්‍රකාශ විණි.
2019/10/17

Thursday, 29 August 2019

‘පන් කොටුවේ’ වික‍්‍රමය



විෂ බැර ලෝහ ඉවත් කරන
පන් කොටුවේවික‍්‍රමය




(ක‍්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර)
ජනප‍්‍රිය ව්‍යවහාරයේ දී නම්, ‘වැවක්යනු හුදු වතුර ටැංකියකි. එය නිපදවා ඇත්තේ වැසි සමයේ දී ලැබෙන වතුර ටික, ඉඩෝර සමයේ ප‍්‍රයෝජනය පිණිස රැස්කර තබා ගන්නට ය. තව ඉතින් වැව් මාළුටිකක් අල්ලා ගැනීම වැනි අතිරේක ඵල ප‍්‍රයෝජන ද වැවකින් ලැබේ යයි මිනිස්සු කල්පනා කරති!

ඔවුන් මෙසේ කියන්නේ නවීන තාක්ෂණය යටතේ මෑතක ඉදි කෙරුණු වැව්  හෙවත් මහා ජලාශවලටය. එහෙත් පැරණි ව්‍යවහාරයේ හැටියට, ‘වැවක්යනු සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජන ජීවිතය, ආහාර සහ ගොවිතැන, පරිසර හා ජල සංරක්ෂණය ආදී වශයෙන් බහුවිධ භාවිතාවක් සහිත, සජීවී නිර්මිතයකි. එවන් වැව් ඉදි කළෝ පැරණි රජවරු ය.

සෑම අවස්ථාවක ම, වැවකට එකතු වන්නේ වර්ෂා ජලයයි. ඒවා කෙලින් ම අහස් දියෙන් වේවා, වැව ඉහත්තාවෙන් ගලා එන දිය සීරා ඔස්සේ හෝ වේවා, එක් රැුස් වීමෙන් වැවක ජල තලය නිර්මාණය වෙයි. පැරණි ලාංකේය වැව’, ගම් වැව්, කුළු වැව් (කැලෑ වැව්), මහ වැව් සහ මහා සමුද්‍ර ආදී වශයෙන් මාදිලි ගණනාවකින් සමන්විත ය. එසේම ඒවාට, කෙත් ඇළවල් සහ යෝධ ඇළවල් ආදී වශයෙන් ඇළ මාර්ග පද්ධතීන් ද අයත් වේ. තමන්ගෙන් යැපෙන්නන්ට ජලය අවශ්‍ය සෑම අවස්ථාවක දීම, ඉතා පිරිසිදුනැවුම් දියවර නිකුත් කිරීම, වැවක පාරම්පරික කාර්්‍යභාරය විය.
දේශීය පාරම්පරික වැව, කෘෂිකාර්මික ජලය සහා ද, පානීය ජලය සහා ද, පරිසරයේ ප‍්‍රයෝජනය සහා ද, විෂ බැර ලෝහ හෝ ලවණ (කිවුල) පෙරා පිරිසිදු  කරන අතිශයින් ම කාර්්‍යක්ෂම පෙරහනක්වශයෙන් පැවති බව, වැව් සම්බන්ධයෙන් වන අලූත් ම කියැවීමයි. පෙරහන සක‍්‍රිය කිරීමපිණිස අනාදිමත් කාලයක් මුළුල්ලෙහි මහා දායකත්වයක් දරමින් සිටින්නේ පන් වර්ගයයි සොයා ගැනීම, අලූත් ම කාරණයයි!

මේක හරිම විශේෂිත දෙයක්. වැව් ආශ‍්‍රිතව වැවෙන පන් වර්ග ඉතා සීග‍්‍රයෙන් විෂ බැර ලෝහ සහ ලවණ උරා ගන්නවා. එයින් ජලය පිරිසිදු වෙනවා. පහුගිය කාලයේ රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ කෙරුණු පර්යේෂණ කිහිපයකින් ම, මේ කාරණය හෙළි වුණා. අපිත් අනුරාධපුර දිස්ත‍්‍රික්කයේ එල්ලංගා වැව් දාමවලකළ හැදෑරීම්වල දී මේ කාරණය අත් දකින්නට හැකි වුණා’, රජරට ප‍්‍රදේශයේ පැරණි වාරි පද්ධති සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දක්වන, පාංශු සහ ජල විද්‍යාඥවරියක වන ආචාර්ය ගීතිකා විජේසුන්දර මහත්මිය කියන්නී ය.

රසායනික පොහොර, වල් නාශක සහ කෘමි නාශක ඇතුළු කෘත‍්‍රිම කෘෂි රසායන ඔස්සේ පොළොවට විෂ එකතු වන බව, මුලින් ම කතාබහට ලක් වූයේ 1990 දශකය මුල් භාගයේ ය. එය මහජන අවධානයට ලක් වූයේ මාරන්තික කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගය රජරට ප‍්‍රදේශයෙන් ඉස්මතු වීමත් සමගිනි. ඒ සම්බන්ධයෙන් කෙරුණු පර්යේෂණ ඔස්සේ අනාවරණය වූයේ කෘෂි රසායන මගින් පොළොවට සහ ජලයට එකතු වන ආසනික්, කැඞ්මියම් සහ රසදිය ආදී බැර ලෝහ වර්ග නිසා මාරාන්තික වකුගඩු රෝගය හට ගන්නා බව ය. රටේ ප‍්‍රධාන කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රදේශවල පස හා ජලයට වස-විස මුසුව ඇති බව එයින් කෙරුණු ලොකු ම හෙළිදරව්වයි. ඉන් මිදෙන මං සෙවීම සහා පසුගිය කාලය පුරාවට විවිධ කතිකාවන් ද හට ගත්තේ ය.

පන් වර්ගභාවිතයෙන් විෂ බැර ලෝහ සහ ලවණතාවය පෙරා දැමිය හැකි යයි අනාවරණයකර ගැනීම ද, ඒ කතිකාවේ ම දිගුවකි!

දේශීය භාවිතාවේ දී පන් වර්ගයොදා පැදුරු-මළු විවීම ඇතුළු බඩු භාණ්ඩ නිපදවා ගැනීම, පාරම්පරික කර්මාන්තයකි. එයින් කෙරුණේ, රටා පැදුරු, මාගල්, බුමුතුරුණු, ඇතුල් පත්, වට්ටි-පෙට්ටි, මළු, හැඳි ආන් ආදී ගෘහ පරිභෝග භාණ්ඩ නිපදවා ගැනීමයි. පන් කොල කපා පියා, බඩු භාණ්ඩ සැකසීම, කර්මාන්තයක් ලෙස පවත්වා ගෙන යනු ලැබුවේ ග‍්‍රාමීය ප‍්‍රදේශවල කාන්තාවන් විසිනි. පන් වර්ග වැවුණේ ජලජ පරිසරයේ ය. ඒවා කැපීම, වේලා, සායම් පොවා වර්ණ ගැන්වීම සහ පැදුරු ආදිය වියා සැකසීම කෙරුණේ ඔවුන් අතිනි.

පන් වර්ග, උද්භිද විද්‍යාත්මකව අයත් වන්නේ සයිපරේසියේ’ ‘Cyperaceaeකුලයට ය. ඒවා අතර, ගල්ලැහැ පන්, හම්බු පන්, පොතු පන්, ඉකිරිය පන්, හැවන් පන්, බොරු පන්, හීන් පන් සහ තුන්හිරියා පන් ආදී වශයෙන් වර්ග ගණනාවකි. ආචාර්ය ගීතිකා විජේසුන්දර මහත්මිය පවසන අන්දමට, මේ පන් වර්ග හැම එකක් ම පාහේ ජලයෙහි විෂ බැර ලෝහ සහ ලවණ (කිවුල) පෙරීමේ ගුණයෙන් පොහෝනේ ය.



ලාංකේය වැවේ ක‍්‍රියාවලිය මහත් සංකීර්ණ එකකි. ඇතැම් වැවක, ඉහත්තාවේ තවත් කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රදේශ පැවතුණා විය හැකි ය. එහෙත් බොහොමයක් අවස්ථාවල, වැව ඉහත්තාවේ පිහිටියේ වනාන්තරයකි. එය වර්ෂා කාලයට සෑහෙන තරම් ජල සම්පතක් පොළොවට අවශෝෂණයකර ගනියි. එයින් කුඩා ජල ධාරා ජනිත වෙයි. ඒවා නිරන්තරයෙන් ම, පහළින් පිහිටි වැවට ගලා බසියි. ඇතැම් විට, කුඩා ජල දහරා හරස්කර කුඩා ප‍්‍රමාණයේ කුළු වැව්’ (කැලෑ වැව්) ද ඉදිකර තිබේ. ඒවායෙහි රැස්වන ජලය කෙලින් ම ගොවි බිම්වලට යන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට, ඒවා ගලා බසින්නේ  තවත් කුඩා වැව් දාමයක් ඔස්සේ ය. මේවා එල්ලංගා වැව් පද්ධතියයි හැඳින් වේ. එල්ලංගා පද්ධතිවල ජලය ගලා බසින්නේ වැවෙන් වැවට ය. අතීතයේ  ඇතැම් පැරණි මහ වැව් ආශ‍්‍රිතව, කුළු වැව් කිහිපයක් ද ඉදිකර තිබිණි. මහ වැව ඉහත්තාවේ  කැලෑ භූමියෙහි පොළොවේ තෙතමනය ආරක්ෂාකර ගැනීම සහ මහ වැවට, රොන් මඩින් තොර, පෙරා ගත් පිරිසිදු ජලය පමණක් ලැබෙන්නට සැලැස්වීම, කුළු වැව් දාම ඉදි කිරීමේ අරමුණ වන්නට ඇත.

පැරණි වැවේ ක‍්‍රියාවලිය අනුව, කුළු වැව් ඔස්සේ හෝ වනය ඉහත්තාවෙන් එන ජල දහරා කෙලින් ම වැවට එකතු වන්නේ නැත. ඊට පෙර ඒවා වැව ඉහත්තාවෙන් පිහිටි වගුරු බිම් ප‍්‍රදේශයකට එකතු වේ. එහි තිබෙන වලවල් ගොඩ වලවල්’’ නමින්  හැඳින්වෙයි. ඒවා ද ඉහළින් ඇදී එන වතුරින් පිරෙයි. ගලා එන වතුරේ ඇති බැර ලෝහ සංඝටක, වගුරු බිමේ දී හෝ ගොඩ වලවල්වල දී හෝ පෙරී යයි. මේ ආකාරයට, වැවේ ජල තලයට එකතු වන්නේ, වගුරු බිම ඔස්සේ පෙරී එන දියවරයි. ඇතැම් වැවක තාවුල්ල සහ වැව වටා භූමියේ කැලෑ ගොම්මනක් ද දැකිය හැකි ය.  ලාංකේය පැරණි වැවේ, විෂ බැර ලෝහ සහ ලවණ පෙරීමේ රහස ඇත්තේ මෙතැන ය. ගොඩවල්  හෝ වගුරු බිමේ ය!

පැරණි ගම්වල විවිධ පන් වර්ග සහිතව පන් කොටුවවා තිබුණේ ගොඩ වලවල් සහිත වගුරු බිමේ ය. එසේම, ඒවායෙහි විවිධ පන් වර්ග, කන්කුන් සහ නෙළුම් අල ආදිය ද සරුවට වැවිණි. මේ ශාක සම්පත, විෂ බැර ලෝහ සහ ජලයේ දියව ඇති ලවණ වේගයෙන් උරා ගැනීමේ ගුණයෙන් පොහොසත් ය. වගුරු බිමේ දී හෝ ගොඩ වලේ දී, බැර ලෝහ ආදිය පෙරී යනවා යයි කීව ද, ඇත්තට ම සිදු වන්නේ බැර ලෝහ ආදිය පන් ආදී ශාකවලට උරා ගැනීමයි. එය අපූරු පිරිපහදු ක‍්‍රමයකි. බැර ලෝහ වැඩියෙන් ම උරා ගන්නා පන් වර්ග හඳුනා ගැනීම පිණිස, රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය ශ‍්‍රියාණි වික‍්‍රමසිංහ මහත්මිය දැන් කලක් තිස්සේ පර්යේෂණ පවත්වමින් සිටින්නී ය.

 ඕනෑම වැවක් සිය ජල තලය රවා ගෙන සිටින්නේ වැව් බැම්මෙනි. ඇතැම් තැනක වැව් බැම්ම හඳුන්වන්නේ වෑ කන්දයනුවෙනි. වැවෙහි රැස් කරන දියයවර කෙත් බිම්වලට ගෙන යන සොරොව් (ගොඩ සොරොව් සහ මඩ සොරොව්) සහ බිසෝකොටු ආදිය ද ඉදිකර ඇත්තේ වැව් බැම්ම ආශ‍්‍රිතව ය. වැව් බැම්මට පහළ ප‍්‍රදේශයේ කට්ටකාඩුවසහ ගොවි බිම්වලට ජලය ගෙන යන ඇළවල් ඉදිකර තිබෙනු දක්නට ලැබේ.
වැව් බැම්මට යටින් ඉතා සියුම් ලෙස කාන්දුවන ජලයේ වුව, බැර ලෝහ හෝ ලවණ මුසු ජලය තිබෙන්නට පුළුවන. ඒවා එක් රැස් වන්නේ වැව් බැම්මට පහළ පිහිටි  කට්ටකාඩුවනම් භූමි තීරුවට ය. කට්ටකාඩුව ද, වැව් ජලය පිරිපහදු කරන එක් උපක‍්‍රමයකි. පාරම්පරික වැව්වල කට්ටකාඩුවෙහි යතුරු වලවල්නමින් හැඳින්වෙන දිය වලවල් දක්නට ලැබේ. වැවෙන් ඇදී එන බැර ලෝහ හෝ ලවණ මුසු ජලය ඒවායෙහි එක් රැස් වන අතර, එහි සිට ඇරඹෙන කිවුල් ඇළඔස්සේ ඒවා ගොවි බිම්වලින් පිටතට ගලා යයි.

කට්ටකාඩුව ද වගුරු බිමක් බඳු භූමියකි. එහි සියලූම පන් වර්ග ද සහිත පන් කොටුද දැකිය හැකි ය. එසේම, කුඹුක්, මී, තල්, කිතුල්, කොස්, අඹ, දිවුල්, ඔළි, එරබදු, වැටකෙයියා, නෙල්ලි, වේවැල්, ලූණවරණ, හබරල, තිඹිරි, කෝන්, කර, පටබෙලි, කොහිල, ඇත් තෝර, කන්කුන් සහ හණ ආදී ශාක ප‍්‍රජාවක් ද දැකිය හැකි ය. මේ ශාක වර්ග ද විෂ බැර ලෝහ හෝ ලවණ උරා ගැනීමෙහි වෙසෙස් සමත්කම් දක්වන බව, ආචාර්ය ගීතිකා විජේසුන්දර මහත්මිය පවසන්නී ය.

වැව්, කෘෂිකාර්මික භූමි ආශ‍්‍රිතව අපට පන් වර්ග වවන්න පුළුවන්. එතකොට ඒවාට බැර ලෝහ සහ ලවණ උරා ගන්නවා. පන් කපලා පැදුරු ආදිය වියන්න ගත්තාම, ඒ බැර ලෝහ භූමියෙන්, ජලයෙන් සහ පසෙන් ඉබේම බවත් වෙනවා. අපිට දැන් පැරණි වැව් සැලැස්මට යන්න බෑ. ඒත් ඒකේ තියෙන බැර ලෝහ අවශා්ෂණයකර ගැනීමේ උපක‍්‍රම ටික අර ගෙන, අලූත් වැඩක් කරන්න පුළුවන්. දැනටමත් අපි ඒ වාගේ යෝජනාවක් සකස් කරලා තියෙනවා’, ඇය කියයි!

පන්නම් කතුරනම් ජන කාව්‍ය මාලාව, අපේ රටේ පන් කර්මාන්තයේ විචිත‍්‍රවත් හැඩතල ඉස්මතු කරවන සාහිත්‍යාංගයකි. එහි එන එක් කවියක් මෙසේ ය.
සත් මසකට ඇති දරුවා පිළිසිඳිලා
චිත‍්‍ර රුවින් ළමැදේ ගෝමර ඉසිලා
ගබ්සා වෙයි කැපුවොත් පන්විල බැසලා
එපා යන්ට කී මගෙ හිමි මට බැණලා
කවියෙහි කියැවෙන අන්දමට, ගැබිණි කතුන්ට පන් කපන්නට යාම සුදුසු නැත. පන් වැවෙන වගුරු සහිත භූමිය වස විසෙන් පිරුණු තැනක් බව ජන කවියා දැන සිටියේ ද? යන්න, ඉන් පැන නැගෙන කාරණයයි!

(මෙම ලිපිය  2019/07/15-සති අග අරුණ පුවත්පතෙහි  පළවිය)

Tuesday, 19 February 2019

ලාංකිකයන් බත් කෑමට ඇලූම් කරන්නේ මන්ද?


ලාංකිකයන් බත් කෑමට ඇලූම් කරන්නේ මන්ද?
අවුරුදු 47,000කට පසුව රහස හෙළිවෙයි!





පාහියන් ලෙන පිහිටි පර්වතය

(ක‍්‍රිෂ්ණ විජේබණ්ඩාර)
පෙරදිග රටවල ඇසින් බලන කල, ‘වී සම්පතයනු ලොව වෙසෙන මිනිසුන්ගේ කුසගිනි නිවන මහා ධාන්‍ය භෝගයයි. වී ඇටය පැල වීමෙන් ගොයම් ගසත්, එයින් යළි වී අස්වනුත්, වි කොටා පෑහීමෙන් සහලූත්, සහල් පිසීමෙන්  බතත්ලැබෙයි. බතයනු මනුෂ්‍යයන්ට පෝෂණ ගුණයෙන් අනූන, ශරීර ශක්තිය වඩවන, ඔසු ගුණයෙන් ද පිරිපුන් මහා ධාන්‍ය ආහාරයයි! බත’, අනාදිමත් කාලයක් මුළුල්ලේ ශ‍්‍රී ලංකාව  ඇතුළු ආසියාතිකයින්ගේ ද ප‍්‍රධාන ආහාරය වූයේ ය! වියෙන් උපදින සහල්’, විශිෂ්ඨ ගණයේ  ආහාර වර්ගයක් වන්නේ එතැනිනි!

සහල්මනුෂ්‍ය ආහාරයක් හැටියට භාවිතා කිරීමේ ලාංකේය පුරුද්ද බොහොම පැරණි එකකි. එහි ඉතිහාසය, අදින් වසර තිස් හතළිස් දහසක් පමණ ඈතට දිව යයි. එය එතරම් පැරණි යයි හඳුනා ගැනීම, දකුණු ආසියාවේ ආදි මානව ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් පුරාවිද්‍යාඥයන් කළ අලූත් ම සොයා ගැනීමයි! අදින් වසර 37,000කට, 47,800කට පමණ ඉහත, බුලත්සිංහල පාහියන් ලෙනෙහිවිසු ආදි මානවයන්, ආහාර පිණිස වල් වී වර්ගහෙවත් ඌරු වී වර්ගවලසහල් පරිභෝජනය කළ බව නවතම පර්යේෂණවලින් තහවුරුවී තිබේ!

අදින් වසර 37,000-47,800ක් තරම් ඈත කාලයේ, මැටි බ`දුන් භාවිතාවක් හෝ ආහාර පිසීමේ ක‍්‍රමයක් නො තිබිණි. එබැවින් එකල පාහියන් ලෙනෙහි විසූවෝ, වනයෙන් නෙලා ගෙන පැමිණි වල් වියැට’ (වල් වී ඇට) අමුවෙන්, තැලීමෙන් හෝ, ගින්නෙන් පළහා ගැනීමෙන් හෝ ආහාරයට ගන්නට ඇතැයි අනුමාන කළ හැකි ය!

මේ කාරණය, අතිශයින් ම කුතුහලය දනවන්නේ ය. පාහියන් ලෙනෙහි විසූ ආදි මානවයන් වල් වීආහාරයට ගෙන ඇති බව හෙළිවී ඇත්තේ, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයීය පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයන ආයතනයේ, මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතාගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන් කෙරුණු පර්යේෂණයක දී ය. ඒ සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ ලිපියක්’, ‘Global Journal of Human Sciencesනම් ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ සඟරාවේ 2017/Vol-17-Issue-2 (Ver.1.0)’  වැනි කලාපයෙහි පළකර තිබේ. පර්යේෂණ ලිපිය පළකර ඇත්තේ, පුරාවිද්‍යා පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයන ආයතනයේ මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක, ක‍්‍රිස් . හන්ට්, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ හිටපු කැනීම් අධ්‍යක්ෂක ආචාර්ය නිමල් පෙරේරා සහ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ ඔෂාන් වෙදගේ යන විද්වතුන් විසිනි. ‘Late Pleistocene Humans used Rice in Sri Lanka: Phytolith Investigation of the Deposits at Fahien Rock Shelter’ යන්න, එහි මාතෘකාවයි. ලිපියෙහි  සඳහන් වෙන කරුණු අනුව, වල් වී වර්ගවල  සහල්’  ආහාරයට ගෙන ඇති පැරණි ම දකුණු ආසියානු රට ද ලංකාව බව කිව හැකි ය!




මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතා
මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක ඇතුළු පර්යේෂකයන් මේ තොරතුරු හෙළිකර ගෙන ඇත්තේ, කළුතර දිස්ත‍්‍රික්කයට අයත් බුලත්සිංහල පාහියන් ලෙනෙහි’ 2012 වසරේ කළ පර්යේෂණ මගිනි. පාහියන් ලෙන ලංකාවේ ඉපැරණි ආදි මානව ජනාවාසයකි. අපේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව 1986-1998 යන වර්ෂවල පටන් වරින්වර එහි කැනීම් කරමින් පර්යේෂණවල යෙදුණි.  අවසන්වරට එහි කැනීම් කෙරුණේ 2012 වසරේ ය. එය සිදු වූයේ, හිටපු පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරුන් වන ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගල, ආචාර්ය සෙනරත් දිසානායක යන මහත්වරුන්ගේ මගපෙන්වීම් අනුව ය. කැනීම් පර්යේෂණය මෙහෙයවූයේ එවකට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂකවරයාවූ ආචාර්ය නිමල් පෙරේරා මහතා විසිනි.

2012 වසරේ කැනීමෙන් හෙළිකර ගෙන ඇති තොරතුරු අනුව, පාහියන් ලෙන වූ කලී, ලංකාවේ පැරණි ම ආදි මානව ජනාවාසයයි. එමෙන් ම එය, දැනට දකුණු ආසියාවේ ඇති පැරණිතම ආදි මානව ජනාවාසය ද වෙයි. පාහියන් ලෙනෙහි ආදි මානව ජනාවාසය අදින් වසර 48,000ක් පැරණි බව හෙළිදරව් වූයේ 2014 වසරේ දී ඇමරිකාවේ බීටා ඇනලිටික් ආයතනයේ කළ කාලනිර්ණ පර්යේෂණ මගිනි.

මීට ඉහත ආසියාවේ පැරණිි ම මානව ජනාවාසය ලෙස සැලකුණේ ඉන්දුනීසියාවේ, බෝර්නියෝ දූපත්වල පිහිටි නියාගල්ලෙනයි. දැන් පැරණි ම ජනාවාසය පාහියන් ලෙන බව ඔප්පු වෙලා. අපේ රටේ මානව ඉතිහාසය ඉතාමත් පැරණි එකක්. පාහියන් ලෙනෙහි විසූ මානවයින් තෙත් කලාපීය පරිසරයේ අභියෝග ජය ගනිමින් ආහාර සපයා ගත් ආකාරය ඔවුන්ගේ වල් වී භාවිතාවෙන් පෙනී යනවා’, එසේ කියන්නේ ආචාර්ය නිමල් පෙරේරා මහතා ය.
 
ආචාර්ය නිමල් පෙරේරා මහතා
බුලත්සිංහල පාහියන් ලෙනට ඒ නම ලැබී ඇත්තේ, ක‍්‍රිස්තු වර්ෂයෙන් පස් වැනි සියවසේ දී ෆාහියන්නමැති චීන ජාතික බෞද්ධ භික්ෂුවක්, ශ‍්‍රී පාද වන්දනාවේ යන අතරතුර එහි නවාතැන් ගත් බව කියැවෙන ජන ප‍්‍රවාදයෙනි. එයින් පසුව එය පාහියන් ලෙනනමින් ප‍්‍රසිද්ධවී තිබේ. වර්තමානයේ එය සැලකෙන්නේ, පෘථිවි ඉතිහාසයේ ප්ලයිස්ටෝසීන යුගය’ (අවසන් හිම යුගය) නිමා වීමෙන් පසුව එළඹුණු  මධ්‍ය ශිලා යුගයටඅයත් මානව ජනාවාසයක් වශයෙනි. මධ්‍ය ශිලා යුගය වූ කලී, ‘හෝමෝ සේපියන්ස් සේපියන්ස්හෙවත් අප වැනි නවීන මානවයන්’  විසූ වකවානුවයි. ඒ අනුව, අදින් වසර 48,000ක පටන් ම පාහියන් ලෙනෙහි මනුෂ්‍යයන් (නවීන මානවයන්) වාසයකර තිබේ.  ලංකාවේ ව්‍යවහාරයට අනුව නම්, ඔවුන් බලංගොඩ මානවයන්වෙති.

එකල ආදි මානවයන් ජීවත් වූයේ, වන සතුන් දඩයම සහ වනජ ද්‍රව්‍යය’ (වනයෙන් නෙලා ගන්නා ශාකමය ද්‍රව්‍යය) පාරිභෝජනය  කිරිමෙනි. එනම්, දඩ මස් සහ වනයෙන් ලබා ගන්නා ආහාර (අල වර්ග, පලතුරු ගෙඩි වර්ග, ශාක පත‍්‍ර වර්ග ආදී) ආහාරයට ගැනීමෙනි. මේ කියන කාලයේ යම් භෝගයක් වගා කිරීමේ පිළිවෙතක් හෝ ගොවිතැන් කිරීමක් (කෘෂි කර්මාන්තයක්) නො තිබිණි. 




දකුණු ආසියාවේ වල් වී සහල්ආහාරයට ගෙන ඇති පැරණි ම රට ලංකාව බව, පාහියන් ලෙන ආදි මානව ජනාවාසය ඇසුරෙන් සොයා ගැනීම, සුවිශේෂ කාරණයකි. එයින් ලංකාවේ ආදි මානව ජීවිතයට මෙන්ම, කෘෂි කර්මාන්තය පිළිබඳ ඉතිහාසයට ද ලැබෙන්නේ ප‍්‍රබල ආලෝක ධාරාවකි!

මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතා පෙන්වා දෙන අන්දමට, පාහියන් ලෙනෙහි ගැඹුරු පස් ස්තර අතරින් වල් වීපිළිබඳ සාධක සොයා ගැනුණේ ද වෙනස් ක‍්‍රමයකට ය. පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණවල දී එය හැඳින්වෙන්නේ ක්ෂුද්‍ර සිලිකාමය පොසිල (Phytolith හෙවත් microscopic plant silicate bodies)පරීක්ෂා කිරීම යනුවෙනි. පර්යේෂණයේ දී, පාහියන් ලෙනෙහි මානව ජනාවාස පස් ස්තර අතරින් වල් වී වර්ගවල පත‍්‍ර කොටස්, බීජ සහ පොතු ආදියෙහි ක්ෂුද්‍ර සිලිකාමය පොසිල සාධකහමුවී තිබේ. ඒවා හමුවී ඇත්තේ වසර තිස් හතළිස් දහස් ගණන් පැරණි පස් ස්ථරවලිනි. පර්යේෂණය සිදු කෙරුණේ මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතාගේ ප‍්‍රධානත්වයෙනි.

මේවා ගොවිතැන් කරපුවා (Cultivated rice)නොවෙයි. වනයේ ස්වාභාවිකව ම හැදුණු වල් වීවර්ගයි. පාහියන් ලෙනේ සිටි මානවයන් ඒවා විශාල ලෙස ආහාරයට ගෙන ඇති බව අපට පෙනී ගියායයි මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතා සහන් කළේ ය.

සාමාන්‍යයෙන් වල් වීහෝ වන වීයනු, ලෝකයේ දැනට වගා කරන වී ශාකවල වල් දර්ශයන් (wild  species). ඒවා, කාලාන්තරයක් මුළුල්ලේ විකාශනය වීමෙන් අද පවත්නා වගා කරන වී වර්ග’ (ගෘහස්ථීකරණයට ලක්වූ වී වර්ග) බිහිවුණු බව පිළිගැනීමයි. කෘෂි විද්‍යාඥයන් පවසන අන්දමට, ‘වගා කරන වී’ (Cultivated rice) ආරම්භ වූයේ වල් වී (wild  species) වර්ගවලිනි. මේ කාරණය තවත් අතකින් පැහැදිලි කරන්නේ නම්, ‘වල් වීයනු දැනට අප ආහාර පිණිස වගා කරන වී වර්ගවල, මුතුන් මිත්තන් ය. ලංකාවේ ජන ව්‍යවහාරය අනුව,  ‘වල් වීහැඳින්වෙන්නේ ඌරු වීනමිනි.

වී ශාකය අයත් වන්නේ ග‍්‍රැමිනේනම් තෘණකුලයට ය. එයට අයත් වී ශාක විශේෂ 22ක් ඇති අතර, එයින් ලොව ආහාර පිණිස වගා කරන්නේ ඔරයිසා සැටයිවා’ (Oryza sativa) සහ ඔරයිසා ග්ලැබරිනා’ (Oryza glaberina) යන විශේෂ දෙක පමණි. එයින් ඔරයිසා සැටයිවායන වී විශේෂය, ‘ජැපොනිකාසහ ඉන්ඩිකායනුවෙන් තවත් කාණ්ඩ දෙකට බෙදී යයි.  එයින් ලංකාව, ඉන්දියාව ආදී ආසියාතික රටවල වගා කෙරෙන්නේ ජැපොනිකාකාණ්ඩයේ වී වර්ග ය.

වල් වීහෝ වන වීයයි හඳුන්වන ශාක ද අයත් වන්නේ, ‘වගා කරන වී වර්ගඇතුළත් ග‍්‍රැමිනේතෘණ කුලයට ය. ලංකාවෙන් දැනට හඳුනා ගෙන ඇති වල් වීවර්ග සංඛ්‍යාව පහකි. ඒවා, ‘ඔරයිසා නිවාරා’, ‘ඔරයිසා රුෆිෆෝගන්’, ‘ඔරයිසා ඉවිනිගරි’, ‘ඔරයිසා මැටිස්සහ ඔරයිසා ග‍්‍රැනියුලායනුවෙන් හැඳින්වේ. වල් වී ද ඔරයිසාකාණ්්ඩයට ම අයත් වන බැවින් රූපීය, කායික සහ ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ  අතින් අප වගා කරන වී වර්ගවලට බෙහෙවින් සමාන ය.

මෙතැන වැඩියෙන් ම ආහාරයට අරන් තියෙන්නේ ඔරයිසා නිවාරා’ (Oryza nivara) කියන වල් වී වර්ගයයි. ඊට අමතරව. ඔරයිසා රුෆිපෝගන්’ (Oryza rufipogon) කියන වර්ගයත් යම් ප‍්‍රමාණයක් භාවිතා කළ බවට සාධක හමු වුණා’, මහචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතා පැවසුවේ ය.

වී වගාවේ ආරම්භය සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රසිද්ධව ඇති කරුණු අනුව, ලෝකයේ වී ගොවිතැන ආරම්භවී ඇත්තේ අදින් වසර 6000කට පමණ ඉහත දී ය. එය සිදුව ඇත්තේ චීනයේ සහ ඊසාන දිග ඉන්දියාවෙනි. ඉක්බිති වී වගාව ලෝකය පුරා පැතිර ගිය බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි. ලංකාව සම්බන්ධයෙන් බලන කල, මුල් ම වී වගාවන් පැතිර තිබුණේ, මල්වතු ඔය, දැදුරු ඔය සහ කලා ඔය ආදී වියලි කලාපීය ගංගා නිම්න භූමි මුල්කර ගනිමිනි.

කෙසේ වෙතත්, ලංකාවේ වී ගොවිතැන පිළිබඳ පැරණිතම පුරාවිද්‍යා සාධකය හමු වන්නේ 1969 වසරේ අනුරාධපුරයේ ඇතුළු නුවරිනි. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව වෙනුවෙන් ආචාර්ය සිරාන් උපේන්ද්‍ර දැරණියගල මහතා කළ කැනීම්වලින් අදින් වසර 2900ක් (ක‍්‍රි. පූ. 900-600) පැරණි වී වගා සාධක හමු විය. එහෙත් පාහියන් ලෙනෙහි පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණ මගින් සොයා ගෙන ඇති වල් වී පිළිබඳ සාධක, අනුරාධපුරයේ වී වගා සාධකවලට වඩා අවුරුදු 45,000ක් පමණ පැරණි ය!
ඒ සම්බන්ධයෙන් මහාචාර්ය රත්නසිරි පේ‍්‍රමතිලක මහතා කියන්නේ අපූරු කතාවකි!
වී ගොවිතැනේ ආරම්භය ගැන මෙතෙක් දැන සිටි කාරණාවලට වඩා දෙයක් මෙතැන තියෙනවා. මං හිතන විදිහට, අපේ ආදි මානවයන් වසර තිස් හතළිස් දහසක් තිස්සේ වල් වී වර්ගපරිභෝජනය කරලා තියෙනවා. ඒ තරම් විශාල කාල පරාසයක් මුළුල්ලේ ඔවුන් වල් වී වර්ග සමග ගෙන ගිය සම්බන්ධතාවය ඔස්සේ, වර්තමානයේ අපි වගා කරන වී වර්ග’ (Cultivated rice)  බිහි වෙන්නට ඇතැයි මා සිතනවා. ඒ අනුව, ‘වගා කරන වී වර්ගපිටින් හඳුන්වා දුන්නා ය කියන අදහස ට එකඟ වෙන්න බෑ. අපේ ආදි මුතුන් මිත්තන් විශාල කාල පරාසයක් මුළුල්ලේ වල් වී වර්ගසමග මහා පරිශ‍්‍රමයක් දරලා තියෙනවා. එයින් වර්තමාන වී වර්ග නිර්මාණය වෙන්න ඇති

පහුගිය කාලයේ අපි ඉන්දියාවේ චෙන්නායි නුවරට නුදුරින් අට්ටිරාම්පක්කම්ප‍්‍රදේශයේ ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික මානව ජනාවාසයක කැනීම්වලට සහභාගි වුණා. ඒක ගල් ආයුධ විතරක් හමුවන (Early Acheulian occupation) එළිමහන් ජනාවාසයක්. එය දළ වශයෙන් අවුරුදු මිලියන එකහමාරක් පමණ පැරණියි. අපට එතැනිනුත් වල් වී වර්ගපිළිබඳ සාධක ලැබුණා. මේ කාරණය අපි ELSEVIER-Vol-14/2017-Aug./Journal of archaelogical science reportනම් සඟරාවේ පර්යේෂණ ලිපියක් හැටියට පළ කළා. මේක සුවිශේෂයි. මොකද, අවුරුදු මිලියන එකහමාරකට ඉහත කාලේ ලංකාව හෝ ඉන්දියාව කියලා රටවල් තිබුණේ නෑ. ඒ කාලේ වර්තමාන ලංකා භූමිය සහ ඉන්දීය භූමිය එකම ගොඩ බිමක්. අපේ රටවල් අතරට මුහුද ඇවිත් තියෙන්නේ අදින් වසර 7000කට ඉහත දීයි. වල් වී පිළිබඳ මේ පැරණි සාධකවලින් කියැවෙන කාරණය බොහොම වැදගත්. මම හිතන්නේ ලෝකයේ වී භෝගයපිළිබඳ මුල් ම ජන උරුමය ගොඩ නැගෙන්නට ඇත්තේ දකුණු ආසියාවේ පහළ ප‍්‍රදේශ හෙවත් දකුණු ඉන්දියාවේ සිට පහළට, ලංකාව තෙක් පැතිරෙන මානව ජනාවාස භූමිවලයි!

මේ තොරතුරු අනුව, ලංකාවේ වී ගොවිතැනටමෙන්ම, ලාංකිකයන් බත් කෑමට ඇලූම් කිරීමේ පුරුද්දටද ඉතා දිගු ඉතිහාසයක් ඇති බව පෙනී යයි. වල් වී වර්ග’, වර්තමානයේ වගා කරන වී වර්ග (Cultivated rice)  දක්වා විකාශනය වී ඇත්තේ නිකම්ම නොවේ. පාහියන් ලෙනෙහි ආදි මානව ජනාවාසය පැවති වසර දහස් ගණනක ඈත කාලයේ පටන් අපේ මුතුන් මිත්තන් දුක සේ දැරූ මහා පරිශ‍්‍රමයෙහි ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙනි!
(මෙම ලිපිය 2019.02.17 වැනි ඉරිදා අරුණ පුවත්පතේ පළවිය.)